Kısa cevap
Yeni bir eve ya da iş yerine taşınmadan veya tadilata başlamadan önce elektrik panosu, kaçak akım rölesinin varlığı ve çalışması, prizlerin topraklı olup olmadığı, ıslak hacimlerdeki elektrik noktaları ve hatların kullanacağınız cihazlara yetip yetmeyeceği kontrol edilmelidir. Kararma, yanık kokusu, cızırtı ya da sık atan sigorta gibi işaretler varsa tesisata dokunmadan bir elektrikçiye kontrol ettirin.
Taşınma telaşında elektrik tesisatı çoğu zaman en son akla gelir; oysa sorunlar genellikle eşyalar yerleştikten, klima ve beyaz eşya çalışmaya başladıktan sonra ortaya çıkar. Çerkezköy, Kapaklı, Veliköy ve Karaağaç’ta yeni daireye, dükkâna veya iş yerine geçmeden önce yapılacak kısa bir kontrol, hem güvenlik hem de sonradan çıkacak masraflar açısından fark yaratır. Tadilat planlıyorsanız elektrik işlerini duvar, sıva ve boya işlerinden önce netleştirmek, aynı yerleri iki kez kırıp onarmanın önüne geçer.
Evde kontrol edilmesi gerekenler
1. Elektrik panosu ve sigortalar
Pano kapağını açmadan, dışarıdan görebildiklerinize bakın: sigortaların modern otomatik sigortalar mı yoksa vidalı, porselen gövdeli eski tip sigortalar mı olduğu; sigortaların hangi odayı beslediğini gösteren etiketlerin olup olmadığı; panoda kararma, erime izi, yanık kokusu veya cızırtı sesi bulunup bulunmadığı.
Eski tip sigortalar ve etiketsiz bir pano, tesisatın uzun süredir elden geçmediğinin işaretidir. Pano ılık olabilir, ama belirgin sıcaklık bir uyarıdır; bu konuyu Elektrik Panosu Neden Isınır? yazımızda ayrıntılı anlattık. Panoyla ilgili şüpheli bir durumda kapağı açmayın; elektrik panosu bakım ve yenileme için elektrikçiden destek alın.
2. Kaçak akım rölesi
Panoda üzerinde test düğmesi bulunan bir kaçak akım rölesi olup olmadığına bakın. Bu röle, elektrik çarpmasına karşı can güvenliğini sağlayan en önemli parçadır; eski binalarda hiç olmayabilir ya da tüm devreleri kapsamayabilir.
Röle varsa ama sık sık atıyorsa, tesisatta veya bir cihazda kaçak olduğunu gösterir. Röleyi devre dışı bırakmak ya da yerinden sökmek kesinlikle çözüm değildir. Nedenleri Kaçak Akım Rölesi Neden Atar? yazımızda bulabilirsiniz.
3. Topraklama
Prizlere dışarıdan bakarak topraklı olup olmadıklarını kısmen anlayabilirsiniz: topraklı prizlerde iki deliğin yanında metal topraklama tırnakları bulunur. Ancak tırnağın olması, arkada gerçekten topraklama hattının bağlı olduğunu göstermez.
Özellikle eski binalarda bazı prizlerin topraklı görünüp topraklama hattına bağlı olmaması sık rastlanan bir durumdur. Çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, fırın ve kombi gibi cihazlar için topraklamanın gerçekten çalışıp çalışmadığı ancak ölçümle anlaşılır; bu kontrolü elektrikçiye yaptırın.
4. Prizler ve anahtarlar
Her odada prizlerin gevşek olup olmadığına, kapaklarında çatlak, kararma veya erime izi bulunup bulunmadığına bakın. Fişi taktığınızda gevşek oturan, cızırdayan ya da kullanım sırasında ısınan prizler bağlantı sorununa işaret eder.
Bir başka ipucu: önceki kullanıcıların her odada çoklu priz ve uzatma kablosu kullanmış olması, priz sayısının ve hatların ihtiyaca yetmediğini gösterir. Bu durum tadilatta yeni priz noktası planlamak için iyi bir fırsattır.
5. Hatların yükü ve kullanacağınız cihazlar
Klima, fırın, ocak, şofben, elektrikli ısıtıcı ve çamaşır makinesi gibi yüksek güç çeken cihazlar aynı hatta toplanırsa sigorta atar, kablolar ve bağlantılar ısınır. Taşınmadan önce hangi cihazı nerede kullanacağınızı belirleyin; mümkünse önceki kullanıcıya sık sigorta atıp atmadığını sorun.
Mevcut hatların bu yüke uygun olup olmadığı, kablo kesiti ve sigorta değerleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Gerekirse klima veya fırın gibi cihazlar için ayrı hat çekilmesi, tadilat sırasında yapıldığında çok daha kolaydır. Sık sigorta atması yaşıyorsanız Sigorta Sürekli Atıyor mu? yazımız yol gösterir.
6. Banyo, mutfak ve balkon
Islak alanlarda prizlerin su kaynağına çok yakın olup olmadığına, kapaklı (nem korumalı) priz kullanılıp kullanılmadığına ve aydınlatma armatürlerinde nem, pas ya da kararma bulunup bulunmadığına bakın. Banyoda çalışan bir aspiratör veya ısıtıcı varsa bunların hangi hattan beslendiği de önemlidir.
Bu alanlardaki bir sorun, kuru bir odadakinden çok daha tehlikelidir; şüpheli bir durumda o hattı kullanmadan kontrol ettirin.
7. Aydınlatma
Tadilat yapacaksanız aydınlatma planını baştan belirleyin: hangi odada tavan lambası, hangisinde spot ya da şerit LED olacağı, anahtarların nerede duracağı. Sonradan eklenen aydınlatma noktaları duvar kırmayı ve görünür kabloları beraberinde getirir. Hareket sensörlü veya zamanlayıcılı aydınlatma düşünüyorsanız aydınlatma ve otomasyon çözümlerini tadilatla birlikte planlamak en kolayıdır.
Dükkân ve iş yerlerinde ek olarak
1. Panonun işletmenin yüküne uygunluğu
Dükkânda kullanılacak makineler, soğutucular, fırınlar veya klimalar evdekinden çok daha fazla güç çekebilir. Panonun ve ana hattın bu ihtiyaca yetip yetmeyeceği, işe başlamadan önce değerlendirilmelidir. Yetersiz bir pano, yoğun saatlerde sigorta atmasına ve iş kaybına yol açar.
2. Önceki kullanımdan kalan tesisat
Bir önceki işletmenin ihtiyacına göre çekilmiş, artık kullanılmayan hatlar, ek yapılmış kablolar ve plansız priz noktaları sık görülür. Bunların ayıklanması ve yeni kullanım planına göre düzenlenmesi hem güvenlik hem düzen açısından önemlidir. Yeni hat ve priz planı için elektrik proje ve tesisat hizmetimizden bilgi alabilirsiniz.
3. Aydınlatma düzeni
Vitrin, çalışma alanı ve depo için farklı aydınlatma ihtiyaçları vardır. Zamanlayıcı veya sensörle çalışan aydınlatma, özellikle uzun çalışma saatleri olan işletmelerde enerji tüketimini düzenler.
4. Tekrarlayan arızalar
Mal sahibine veya önceki kullanıcıya sık elektrik kesilmesi, sigorta atması veya kaçak akım rölesi sorunu yaşanıp yaşanmadığını sorun. Tekrarlayan arızaların nedeni çözülmeden işe başlamak, en yoğun anda sürprizle karşılaşmak demektir.
Taşınmadan önce kısa kontrol listesi
- Panoda kaçak akım rölesi var mı, test düğmesi var mı?
- Sigortalar otomatik mi, hangi odayı beslediği etiketli mi?
- Pano veya prizlerde kararma, erime izi, yanık kokusu, cızırtı var mı?
- Prizler topraklı görünüyor mu, gevşek priz var mı?
- Klima, fırın, şofben gibi cihazlar için hatlar yeterli mi?
- Banyo, mutfak ve balkondaki elektrik noktaları nemden korunuyor mu?
- Önceki kullanıcı sık sigorta atması veya elektrik kesilmesi yaşamış mı?
Belirtiler ve ne yapılmalı?
| Belirti | Olası neden | Ne yapılmalı? |
|---|---|---|
| Panoda kararma veya yanık kokusu | Gevşek ya da oksitlenmiş bağlantı, aşırı yük | Panoya dokunmayın, elektrikçiye kontrol ettirin |
| Prizde kararma veya ısınma | Gevşek bağlantı, prizden fazla güç çekilmesi | O prizi kullanmayın, priz ve bağlantısı yenilenmeli |
| Kaçak akım rölesinin sık atması | Tesisatta veya bir cihazda kaçak | Röleyi devre dışı bırakmayın, kaçağın kaynağı bulunmalı |
| Sigortanın sık atması | Hatta fazla cihaz, kısa devre | Yük dağılımı ve hat kontrol edilmeli |
| Her odada uzatma kablosu kullanımı | Priz sayısı ve hatlar yetersiz | Tadilatta yeni priz ve hat planlanmalı |
| Eski tip vidalı sigortalar | Uzun süredir yenilenmemiş pano | Pano ve tesisatın genel durumu değerlendirilmeli |
Tadilatta elektrik tesisatı: tamamı mı yenilenmeli, bir kısmı mı?
Her tadilatta tesisatın tamamını yenilemek gerekmez. Kablolar sağlam, topraklama çalışır durumda ve hatlar yeni kullanım için yeterliyse; panonun yenilenmesi, kaçak akım rölesi eklenmesi, sorunlu prizlerin değiştirilmesi ve eksik hatların çekilmesi çoğu zaman yeterli olur.
Buna karşılık kablolar eskimiş ve sertleşmişse, topraklama yoksa ya da tesisatta çok sayıda ek ve plansız müdahale varsa kısmi onarımlar kısa süre sonra yeni arızalara yol açar; bu durumda kapsamlı yenileme daha doğru bir karardır. Hangi işaretlerin yenilemeyi gerektirdiğini Evde Elektrik Tesisatı Ne Zaman Yenilenmeli? yazımızda anlattık.
Maliyeti ne belirler?
Tadilat öncesi elektrik işlerinin maliyeti; yapının yaşı ve tesisatın durumu, işin sadece panoyla mı sınırlı kalacağı yoksa hatların da yenilenip yenilenmeyeceği, eklenecek priz ve aydınlatma noktası sayısı, kabloların sıva altından mı yoksa kanal içinden mi geçeceği ve otomasyon gibi ek isteklere göre değişir. Kesin bir fiyat, ancak yerinde keşiften sonra verilebilir. Elektrik işlerini tadilatın başında planlamak, aynı yerin iki kez kırılmasını önlediği için toplam maliyeti de düşürür.
Elektrikçi kontrolde ne yapar?
Kontrolde pano ve sigortalar incelenir, kaçak akım rölesinin çalışıp çalışmadığı test edilir, prizlerde topraklamanın gerçekten bağlı olup olmadığı ölçülür, gevşek veya ısınmış bağlantılar tespit edilir ve hatların kullanacağınız cihazlara yetip yetmeyeceği değerlendirilir. Sonunda hangi işlerin acil, hangilerinin tadilatla birlikte yapılabileceği netleşir.
Ne zaman acildir?
Yanık kokusu, duman, prizden kıvılcım, panodan cızırtı sesi, dokunduğunuzda sıcak hissedilen bir priz veya pano, cihazlara dokunurken hafif çarpılma hissi ya da sürekli atan kaçak akım rölesi bekletilmemesi gereken durumlardır. Böyle bir durumda güvenliyse ana şalteri kapatın, o hatta bağlı cihazları kullanmayın ve hemen bir elektrikçi çağırın.
Pano kapağını açmak, prizi sökmek, sigortayı daha yüksek değerlisiyle değiştirmek ya da kaçak akım rölesini devre dışı bırakmak ciddi çarpılma ve yangın riski taşır. Elektrik tesisatındaki onarımları mutlaka yetkin bir elektrikçiye yaptırın.
Çerkezköy ve Kapaklı’da elektrik kontrolü için uzman desteği
DMR Elektrik olarak Çerkezköy, Kapaklı, Veliköy ve Karaağaç’ta 7/24 hizmet veriyoruz. Yeni daireye, dükkâna veya iş yerine taşınmadan önce tesisat kontrolü, tadilat öncesi elektrik planlaması, pano yenileme ve arıza servisi için bize ulaşabilirsiniz.
- Elektrik arıza ve teknik servis
- Elektrik panosu montaj, yenileme ve bakım
- Elektrik proje ve tesisat
- Aydınlatma ve otomasyon
Telefon ve WhatsApp: 0542 608 01 59
Sıkça sorulan sorular
Yeni eve taşınmadan önce elektrik tesisatı kontrol edilmeli mi?
Evet. Pano ve sigortalar, kaçak akım rölesi, prizlerin topraklaması, ıslak alanlardaki elektrik noktaları ve hatların kullanacağınız cihazlara yetip yetmeyeceği taşınmadan önce kontrol edilmelidir. Sorunları eşyalar yerleşmeden fark etmek, onarımı da kolaylaştırır.
Tadilatta elektrik tesisatının tamamı değişir mi?
Her zaman değil. Kablolar sağlam ve topraklama çalışıyorsa pano yenileme, kaçak akım rölesi ekleme ve eksik hatların çekilmesi yeterli olabilir. Kablolar eskimiş veya topraklama yoksa kapsamlı yenileme daha doğrudur.
Prizin topraklı olup olmadığını nasıl anlarım?
Topraklı prizlerde metal topraklama tırnakları bulunur, ancak bu arkada topraklama hattının bağlı olduğunu kanıtlamaz. Topraklamanın gerçekten çalışıp çalışmadığı ancak elektrikçinin yapacağı ölçümle anlaşılır.
Klima ve fırın için ayrı hat gerekir mi?
Yüksek güç çeken cihazların başka cihazlarla aynı hatta çalışması sigorta atmasına ve kabloların ısınmasına yol açabilir. Hattın bu cihazlara yetip yetmediği elektrikçi tarafından değerlendirilmeli; gerekiyorsa ayrı hat çekilmesi tadilat sırasında en kolayıdır.
Dükkân veya iş yerinde elektrik kontrolü neden farklıdır?
İş yerlerinde makineler, soğutucular ve uzun süre açık kalan aydınlatma nedeniyle elektrik yükü daha yüksektir. Ayrıca önceki işletmeden kalan kullanılmayan hatlar ve plansız ekler sık görülür. Bu yüzden pano ve hatların işletmenin gerçek ihtiyacına göre değerlendirilmesi gerekir.
